บทความนี้เป็นคู่มือสำหรับผู้ปกครองในการเลือกนิทานให้เหมาะสมกับสถานการณ์ต่าง ๆ ที่เด็กกำลังเผชิญ โดยจะแนะนำนิทานที่เหมาะสมสำหรับแต่ละปัญหา เช่น เมื่อเด็กมีพฤติกรรมเห็นแก่ตัว, รู้สึกท้อแท้, หรือต้องเผชิญกับความกลัวและการเปลี่ยนแปลง พร้อมอธิบายแก่นของเรื่องเพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการสอนและสร้างความเข้าใจให้แก่เด็ก นิทานที่แนะนำ ได้แก่ "สิงโตกับหมูป่า", "เต่ากับกระต่าย", และ "หนูเมืองกับหนูชนบท" เป็นต้น

โต้งเป็นเด็กที่โกรธง่าย จนทำให้เขาผลักเพื่อนที่สนิทเพราะแพ้เกม เมื่อครูเมย์เห็นปัญหาจึงให้คำแนะนำ โต้งจึงลองฝึกละวางความโกรธ จนในที่สุดเขาก็รู้สึกสบายใจขึ้นและได้มิตรภาพจากเพื่อน ๆ กลับมา

บิวเป็นเด็กที่มักทำอะไรตามใจตัวเองโดยไม่คิดถึงความรู้สึกของคนรอบข้าง จนกระทั่งครูมลและเพื่อน ๆ ช่วยให้เขาตระหนักถึงความสำคัญของการเกรงใจผู้อื่น บิวจึงเปลี่ยนแปลงตัวเองและเริ่มใส่ใจคนรอบข้างมากขึ้น

ภูมิเป็นเด็กที่ชอบโอ้อวดและคิดว่าตัวเองเก่งกว่าคนอื่น แต่เมื่อทำงานกลุ่มร่วมกับเพื่อนอย่างเมย์ เขาเริ่มเรียนรู้ว่าการทำงานเป็นทีมต้องฟังความเห็นของทุกคน ความอ่อนน้อมถ่อมตนและการยอมรับความคิดเห็นของผู้อื่นทำให้เขาประสบความสำเร็จในการทำงานและได้รับคำชมจากครู

พวกกบที่เคยมีชีวิตสงบสุขร้องขอให้เทพจูปิเตอร์ส่งกษัตริย์มาปกครอง แต่เมื่อส่งกษัตริย์ขอนไม้และกษัตริย์ปลาไหลให้กลับไม่พอใจ พวกมันจึงขอให้เทพส่งกษัตริย์ที่มีอำนาจมาแทน คราวนี้พวกมันต้องเผชิญกับนกกระสาที่ไล่จิกกินพวกมันจนต้องหนีกันวุ่น

ช้างผู้มั่นใจในพละกำลังเพิกเฉยต่อคำเตือนของมดตัวน้อยจนพลาดเหยียบพื้นดินอ่อนและติดหลุมโคลนด้วยตัวเอง เหตุการณ์นี้ทำให้ช้างเข้าใจว่า การมองข้ามเรื่องเล็ก ๆ อาจทำให้เกิดผลเสียใหญ่หลวงได้

ในบ้านหนึ่งหลัง หรือแม้แต่ในสังคมใบหนึ่ง การอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุขไม่ได้เกิดจากการกระทำใหญ่โต แต่เกิดจากความเข้าใจเล็ก ๆ ที่ส่งผ่านการกระทำเล็กน้อยอย่างมีความหมาย เมื่อเราหยิบจับสิ่งใด คิดถึงใจคนที่ต้องรับต่อสักนิด ก็เท่ากับเราได้พูดคำว่า “ขอบคุณ” ออกไปแล้ว โดยไม่ต้องใช้คำพูดเลยแม้แต่น้อย

พระเนมิราช กษัตริย์แห่งมิถิลา ทรงตั้งมั่นในความดีอย่างแน่วแน่ ท้าวสักกะจึงส่งมาตลีเชิญพระองค์ขึ้นสวรรค์ พระเนมิราชขอเยี่ยมชมอบายภูมิและสวรรค์ เพื่อให้เห็นผลแห่งบาปและบุญ จากนั้นพระองค์นำสิ่งที่เห็นมาเผยแผ่ให้ประชาชนตระหนักถึงการทำความดีเพื่อหลีกเลี่ยงทุกข์ทรมานและบรรลุสุขภาวะ ท้ายที่สุด เมื่อพระองค์เห็นผมหงอกก็ออกผนวช ละโลกียสุขเพื่อบำเพ็ญธรรมตามอธิษฐาน

มินเป็นเด็กหญิงที่ชอบพูดแทรกในวงสนทนาโดยไม่ฟังคนอื่น แต่เมื่อได้รับคำแนะนำจากเพื่อนและครู เธอเริ่มเรียนรู้ที่จะฟังผู้อื่นก่อนพูดและไม่พูดแทรก ทำให้เพื่อน ๆ รู้สึกสบายใจและการสนทนาก็ราบรื่นและสนุกมากขึ้น

มาร์คเป็นเด็กชายที่ชอบตกปลา แม้เพื่อน ๆ จะท้อแท้และเลิกตกปลาไปแล้ว แต่เขากลับเลือกที่จะอดทนและรอคอยอย่างมีความหวัง จนในที่สุดเขาจับปลาตัวใหญ่ได้ ความสำเร็จของมาร์คแสดงให้เห็นว่าความอดทนเป็นสิ่งสำคัญที่จะนำพาไปสู่ผลลัพธ์ที่ดี

ฟ้าอยากวาดภาพบนเข็มกลัดด้วยตัวเองจนลืมให้นัทมีส่วนร่วม แต่เมื่อครูเกดแนะนำให้ทำงานร่วมกัน ฟ้าจึงเปิดใจและให้เพื่อนช่วยกันจนผลงานออกมาสมบูรณ์ เรื่องนี้สอนให้รู้ถึงความสำคัญของการแบ่งปันและการทำงานเป็นทีม

ตาลขอยืมตุ๊กตาของแก้มไปเล่นแต่ทำเสียหายเพราะเธอไม่ดูแล เมื่อครูเมย์ตักเตือน ตาลขอโทษแก้มและรับผิดชอบซื้อตุ๊กตาคืนให้ เรื่องนี้สอนให้เห็นถึงความสำคัญของการรักษาของคนอื่นและการรับผิดชอบในสิ่งที่เราทำ